พระขุนแผน พลายคู่ พิมพ์เศียรโต (ตัดเดี่ยว)

พระขุนแผน พลายคู่ พิมพ์หน้ามงคล (ตัดเดี่ยว)

พระขุนแผน พลายคู่ พิมพ์หน้ายักษ์ (ตัดเดี่ยว)

พระขุนแผนพลายคู่ กรุวัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

พุทธลักษณะ ปางมารวิชัย องค์พระประทับนั่งซุ้มเรือนแก้วประดับด้วยกลีบบัวเอกลักษณ์เด่น แยกเป็นแต่ละพิมพ์

1 วัสดุและทัพสัมภาระการสร้างพระ

พระขุนแผนวัดบ้านกร่าง เป็นเนื้อดินเผาทั้งหมดมีทั้งชนิดละเอียดและชนิดหยาบ สร้างด้วยดินป่นละเอียดเต็มไปด้วยฝุ่นผงและ แร่ดอกมะขามเป็นหลัก เมื่อเผาแล้วจะได้เนื้อดินสีแดง การกรองดินมีทั้งละเอียดและหยาบ จึงมีกรวดแร่อยู่มากทั้งยังมีส่วนผสมของว่านและแกลบ เมื่อเผาแล้วกรวดแร่จะลอยอยู่บนผิวหนาตามาก อายุถึงขณะนี้ประมาณ 400 ปี ผิวภายนอกจึงนุ่มเนียนและผุกร่อนรวมทั้งมีดินกรุสีเทาดำเคลือบบนผิวบางๆเป็นหย่อมๆ

2 ยุคสมัยการสร้าง พระขุนแผนกรุวัดบ้านกร่าง สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา และเป็นศิลปะอยุธยาทั้งหมด มีศิลปะแบบเดียวกับพระขุนแผนเคลือบ กรุวัดใหญ่ชัยมงคล จังหวัดอยุธยา ที่สร้างขึ้นในรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรฯประมาณพ.ศ. 2137 แต่ขุนแผนกรุวัดบ้านกร่าง สร้างภายหลังเล็กน้อยอายุถึงขณะนี้ประมาณ 400 ปี

การแตกกรุพระขุนแผนดินเผา ถือกำเนิดที่วัดบ้านกร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรีเจดีย์ภายในวัดล้มลงเมื่อประมาณปีพ.ศ. 2445 มีผู้พบพระอยู่กลาดเกลื่อน เต็มไปด้วยพระขุนแผนพิมพ์ต่างๆจำนวนมากเป็น หมื่นๆองค์

3 ผู้สร้างพระขุนแผนดินเผาพิมพ์ห้าเหลี่ยม กรุวัดบ้านกร่าง มีศิลปะคล้ายคลึงแบบเดียวกับพระขุนแผนเคลือบ พิมพ์ใหญ่ กรุวัดใหญ่ชัยมงคล จังหวัดอยุธยา ทั้งขนาดและรูปร่างแทบจะถอดแบบมาจากพิมพ์เดียวกัน เมื่อช่างศิลปะต้องการจะสร้างพระบรรจุกรุวัดบ้านกร่าง และมีแม่พิมพ์ขุนแผนห้าเหลี่ยม แต่ต้องการพระจำนวนมาก มีอยู่พิมพ์เดียวคงไม่พอการใช้งานจึงแกะแม่พิมพ์เพิ่มเติมอีกหลายรูปแบบทั้งแบบเดี่ยวและแบบคู่นับได้มากกว่า 30 พิมพ์ขึ้นไป เมื่อสร้างพระดินเผาเสร็จตามจำนวนที่ต้องการแล้ว ก็นำไปบรรจุไว้ในกรุเจดีย์วัดบ้านกร่าง เพื่อสืบสานต่อพระพุทธศาสนาสืบต่อกันไป

สันนิษฐานว่า ช่างศิลปะผู้สร้าง คงเป็นช่างหลวงชุดเดียวกับที่สร้างพระขุนแผนเคลือบวัดใหญ่จังหวัดอยุธยานั่นเอง

พุทธคุณ ขลังมากด้าน"เสน่ห์" ซึ่งอันที่จริงแล้วกลับยิ่งยง ด้านแคล้วคลาด คงกระพันมากกว่า